Draagmoeder voor je zus of broer worden, wat komt daar allemaal bij kijken? Betekenis, uitdagingen en ervaringen

Inleiding

Soms maak je van dichtbij mee hoe zwaar een onvervulde kinderwens is voor je zus of broer en diens partner. 

Een zwangerschap is niet altijd mogelijk. Bijvoorbeeld omdat je zus of de partner van je broer zonder baarmoeder is geboren, omdat de baarmoeder na een ernstige ziekte is verwijderd, of omdat een zwangerschap door medische risico’s levensbedreigend kan zijn. Ook kan draagmoederschap een wens zijn wanneer je broer een mannelijke partner heeft.

Misschien heb je zelf kinderen en voelt je gezin compleet. Je weet hoe bijzonder het is om ouder te zijn. Juist daarom gun je het hen misschien ook. Die gedachte kan een ingrijpende vraag oproepen: zou jij draagmoeder voor je zus of broer en diens partner willen zijn?

Maar wat betekent dat eigenlijk? Wat vraagt draagmoederschap van jou, van je zus of broer en van diens partner? En wat betekent zo’n keuze voor de familie om jullie heen?

Draagmoeder voor familie: een levenslange band

Bij draagmoederschap komt veel kijken. Als er een kind wordt geboren, ben je als wensouders en draagouders via dat kind en het proces dat jullie samen hebben doorlopen, voor het leven met elkaar verbonden.

Als zussen of als broer en zus heb je al een band met elkaar dus dat lijkt makkelijk. De liefde voor elkaar en jullie relatie kan sterker worden door draagmoederschap. Dit kan ook als je als draagmoeder en wensouders op een andere manier familie van elkaar bent, bijvoorbeeld draagmoeder zijn voor je nicht of neef of misschien wel voor je dochter of zoon. 

Als je op een andere manier familie van elkaar bent als wensouder en draagmoeder zal veel van de informatie op deze pagina ook op jullie van toepassing zijn. Toch kunnen er in bepaalde familiebanden ook hele andere aspecten spelen. Denk bijvoorbeeld aan de moeder die draagmoeder is voor haar dochter. 

Als je familie van elkaar bent is het belangrijk je te laten begeleiden door een counselor gespecialiseerd in draagmoederschap. Deze kan je helpen aspecten bespreekbaar te maken die belangrijk zijn voor jullie situatie.  

Welke vorm van draagmoederschap?

Een belangrijke keuze is welke vorm van draagmoederschap jullie overwegen? 

Er zijn twee vormen van draagmoederschap: 

• Zwanger worden van je eigen eicel als draagmoeder: genetisch, traditioneel of laag technologisch draagmoederschap met het sperma van de mannelijke partner van je zus of broer. 
• Zwanger worden van de eicel van je (schoon)zus of donor: hoogtechnologisch of niet genetisch draagmoederschap met het sperma van je broer of de mannelijke partner van je zus of broer.

De keuze zal afhangen of je zus of partner van je broer zelf eicellen beschikbaar hebben of niet. Een zwangerschap van de eicel van je (schoon)zus of donor heeft meer risico's voor je als draagmoeder dan een zwangerschap van je eigen eicel, ook al ben je familie van elkaar. Kijk voor meer informatie ook op de medische pagina.  

Tot slot 

Let op! Zwanger worden met jouw eicel en het sperma van je broer neemt ernstige medische risico’s met zich mee. 

Redenen om draagmoeder te worden voor je broer of zus?

De reden om draagmoeder voor je zus of broer te zijn kunnen dezelfde zijn als voor iedere draagmoeder.  

• Je weet zelf hoe mooi het is om ouder te worden en gunt dit iemand anders ook. 
• Je vindt het heel fijn om zwanger te zijn of te bevallen maar je eigen kinderwens is vervuld. 

Extra reden om draagmoeder voor je zus te worden kunnen zijn 

• Omdat je de ziektegeschiedenis van je zus hebt meegemaakt. Samen met je zus maak je zo een vuist tegen haar ziekte die zoveel gevolgen heeft. 
• Als je zwanger wordt van je eigen eicel is er ook een genetische band tussen het kind en je zus via de familie. 
• Als draagmoeder hoor je al in de familie van je zus dat maakt de band vanuit het perspectief van het kind makkelijker als de communicatie goed is en blijft. 

Extra reden om draagmoeder voor je broer te willen zijn 

• Je maakt de worsteling van je broer van dichtbij mee en wil hem helpen om een gezin te kunnen stichten. 
• Als je zwanger wordt van je eigen eicel (en een spermacel van de mannelijke partner van je broer) is er ook een genetische band tussen het kind en je broer via jou. 
• Als draagmoeder hoor je al in de familie van je broer dat maakt de band voor later met het kind makkelijker als de communicatie goed is en blijft. 

Vertrouwen

Omdat je als zussen of broer en zus bent opgegroeid kan het zijn dat jullie over veel zaken hetzelfde denken. Dit kan vertrouwd en veilig voelen. Dit kan het voorbereidende fase een stuk makkelijker maken.

Uitdagingen

Als zus maak je het verdriet van je zus of broer door de onvervulde kinderwens van dichtbij mee. Als zus kan je je verplicht voelen om draagmoeder te zijn voor je broer of zus. Als zus is het erg belangrijk dat je goed onderzoekt waar jouw motivatie vandaan komt om draagmoeder te zijn voor je zus of broer. 

Als zussen en broer kennen jullie elkaar goed. Misschien denken jullie over veel zaken hetzelfde. Toch kunnen jullie over bepaalde zaken verschillend denken, dat kan jullie relatie juist ingewikkelder maken. Het kan namelijk zo zijn dat je dingen onbewust voor elkaar invult, juist omdat je elkaar zo goed denkt te kennen. 

Door draagmoeder voor je zus of broer te zijn zal niet alleen jullie relatie veranderen. Het zal ook gevolgen hebben op de relatie met andere familieleden zoals bijvoorbeeld ouders of andere broers en zussen. 

Als je je als draagmoeder toch bedenkt kan hierdoor de relatie met je zus of broer negatief veranderen. Als er geen goede zwangerschap ontstaat of er wordt geen kind geboren kan dit ook mogelijk effecten hebben op jullie relatie. 

Mogelijk heb je meer broers of zussen naast de broer of zus met de wens om een kindje door jou te laten dragen. Dit proces kan ook iets doen binnen het bestaande gezin. Het is goed om daar bewust en open over te spreken binnen de familie(s). 

Er bestaat het gevaar als je als zussen samen besluit draagmoederschap te gaan doen dat jullie je partners te laat betrekken. Zij voelen dan mogelijk minder vrijheid om hun twijfels en angsten te uiten. Bespreek deze mogelijkheid dus altijd eerst met je partner. Gelijkwaardigheid tussen alle belangrijke betrokkenen is hierin belangrijk. 

Het is belangrijk om jullie ervan bewust te zijn dat jullie een levenslange band met alle betrokkenen aangaan. Dit betekent bijvoorbeeld dat als je een kindje draagt van het sperma van de partner van je zus of broer, je ook altijd met elkaar te maken hebt via het toekomstige kind. Ook als hún relatie uitgaat blijft er een band tussen jou, je broer of zus maar ook zijn of haar ex-partner. 

Het kan soms ook zoeken zijn met wie je wat deelt, omdat je daarmee ook iets kunt zeggen over het proces waar je broer of zus doorheen gaat. 

De taal die je gebruikt richting elkaar en het kind kan soms een uitdaging zijn. Sociaal gezien heb je behoefte om de tanterol te vervullen, maar ben je ook de persoon die het kindje gedragen heeft en heb je die band ook met het toekomstige kind. Misschien ben je wel genetisch verwant aan het kind als je het met jouw eicel hebt gedragen. Daarnaast heb je ook te maken met je wettige kinderen en familieleden die ook zoekende kunnen zijn met de taal. Denk hierbij aan termen als: draagmoeder, draagtante, tante, moeder, neefje, nichtje, halfbroer, halfzus etc. 

Het is dan ook belangrijk om goed na te denken over wanneer je wat deelt binnen en buiten je familie, aangezien dit veel invloed kan hebben op de identiteitsontwikkeling van de bestaande kinderen en het toekomstige kind. Dit kan je samen met een counselor bespreken. 

Ook de buitenwereld kan een mening hebben over dat je draagmoeder bent voor je broer of zus. 

Samen een draagmoederschap doormaken zal de band tussen jou en je zus of broer veranderen. Dit kan positief maar ook negatief zijn. Als een draagmoederschap niet loopt zoals van tevoren afgesproken kan dit extra spanning geven in je relatie. Het is belangrijk om zoveel mogelijk uitkomsten goed door te spreken met elkaar. 

Gesprekken

Het is belangrijk dat de sfeer in de voorbereidende gesprekken open is: 

• Kunnen jullie tegenstellingen in alle openheid met elkaar bespreken?  
• Is er ruimte voor ieders standpunt?  
• Is er een gelijkwaardige positie van alle betrokkenen? 
• Kunnen gevoelens van jaloezie, schuldgevoel of spanning besproken worden of verzwijg je dit juist omdat je de ander niet wil kwetsen?  

Een gesloten sfeer en het vermijden van onderwerpen zal op de lange termijn meer problemen geven dan dat het op korte termijn oplost. 

Begeleiding door anderen

Ondanks dat je elkaar al je hele leven kent is het heel belangrijk om afspraken te maken die voor iedereen helder zijn. Het is belangrijk om je hierin te laten begeleiden door derden. Het is juist bij een familieband belangrijk om de banden goed te houden, met name voor iedereen die al onderdeel uitmaakt van de familie en ook voor het toekomstige kind. 

Psychosociale aspecten: Counseling

Een counselor gespecialiseerd in draagmoederschap kan jullie begeleiden in de voorbereidende gesprekken. Zij kunnen onderwerpen bespreekbaar maken waar jullie zelf niet aan denken maar ook misschien niet over durven te praten. Ook is het belangrijk dat je met elkaar bespreekt hoe je met elkaar omgaat als het proces niet loopt zoals jullie hopen dat het zal lopen. 

Op counseling bij draagmoederschap wordt uitgelegd wat je kan verwachten van counseling.

Juridische voorlichting

Laat je ook juridisch voorlichten door een familierecht advocaat gespecialiseerd in draagmoederschap. Het is belangrijk dat jij en je partner door een andere advocaat worden voorgelicht en vertegenwoordigt dan jouw broer of zus en zijn/haar partner. 

Onder hun begeleiding stel je samen een draagmoederovereenkomst op. Als er zoveel mogelijk afspraken helder zijn is de kans op problemen achteraf kleiner. Pas als er een draagmoederovereenkomst is waar iedereen achter kan staan wordt deze door iedereen getekend. Begin pas na het ondertekenen van de overeenkomst met zwanger worden.

Financiële aspecten

Maak van tevoren afspraken hoe de kosten die de draagmoeder en haar eventuele familie maken in het kader van het draagmoederschap worden vergoed. Laat ook dit heel helder zijn. 

Laat je voorlichten welke verzekeringen afgesloten moeten worden in het kader van de draagmoederschap.

Op kosten draagmoederschap vind je een lijst van kosten die je tegen kan komen bij draagmoederschap.

Hulpvragen en grenzen aangeven

Als zussen of broer en zus heb je jarenlang een band. Het gevaar is dat je dan al veel voor elkaar invult. Ook is het mogelijk dat je de band graag goed wil houden en je daardoor het gevoel hebt niet alles uit te kunnen spreken wat je raakt of wat je nodig hebt. Het kan dan misschien moeilijk zijn om als draagmoeder hulp te vragen als het even niet meer gaat maar ook om je grenzen aan te geven. 

Als ouder van een kind geboren met de hulp van je zus als draagmoeder kan het ook moeilijk zijn om een goede balans te vinden tussen het contact maar ook je eigen grenzen. 

Het is belangrijk om altijd in gesprek te blijven met elkaar: tijdens de voorbereiding, het zwanger worden, de zwangerschap en zeker ook na de bevalling en de rest van het leven van het kind. 

Ervaringsverhalen

Lees het verhaal van Jimi. Zijn was zwanger voor haar zus Puck 

Bekijk het verhaal van Liza en Martijn. Liza is de zus van de partner van Martijn. 

Lees het verhaal van Esther en Ellen, Esther en Ellen zijn schoonzussen. 

Conclusie

Draagmoeder zijn voor je broer of zus en hun partner is een bijzondere keuze die gebaseerd is op de liefdevolle band die er al bestaat. De band die je al hebt kan het makkelijker maken om over bepaalde onderwerpen te praten. Door de band die je hebt kan je ook soms bepaalde invloed op elkaar niet goed zien of benoemen, terwijl dat wel heel belangrijk is tijdens het maken van keuzes in het draagmoederschap.  

Als zussen of broer en zus in een draagmoederschap is het net zo belangrijk dat je alle besluiten goed doordenkt. Keuzes die jullie maken hebben niet alleen effect op jullie relatie maar ook op het leven van het toekomstige kind en andere relaties in jullie familie. Laat je altijd begeleiden door een counselor en familierechten advocaat beide gespecialiseerd in draagmoederschap.  

Als je als zussen en broer en zus je goed voorbereid op draagmoederschap kan het jullie band verdiepen en versterken.