Wie is familie bij draagmoederschap?

Een kind krijgen met hulp van een draagmoeder (en eventueel een eiceldonor) betekent dat het kind familie heeft buiten het eigen gezin. En dat in twee-ouder gezinnen één van de ouders misschien geen bloedband heeft met het kind en de andere ouder wel.

Dat roept vragen op. Bijvoorbeeld:

  • is de draagmoeder ook familie?
  • is de eiceldonor ook familie?
  • voelt een ouder die geen genetische band heeft met het kind, zich minder belangrijk als ouder?
  • voelt een kind meer liefde en verbondenheid met de ouder met wie het een bloedband heeft?
  • hoe praat je over draagmoederschap en donorconceptie zonder iemand pijn te doen?

Verschillende vormen van familie

Familie ben je niet alleen als je genetisch verwant bent. Ook door samen op te groeien, zorg voor elkaar te hebben en unieke ervaringen te delen, word je familie. In een gezin ontstaan door draagmoederschap is het belangrijk om verschillende vormen van familie naast en door elkaar te laten bestaan. Elke vorm is waardevol.

In de 21e eeuw wordt nog steeds veel waarde toegekend aan genetische verwantschap: je familie. Dat zijn allereerst de mensen met wie je een bloedband hebt. Mensen op wie je lijkt. Hoe vaak hoor je niet zeggen over een kind: ‘hij is sprekend zijn vader’ of ‘zij heeft de ogen van haar moeder’. 

In gezinnen ontstaan door draagmoederschap (en donorconceptie) is dat soms anders. Eén van de ouders heeft geen biologische band met het kind. Dit betekent niet dat zij zich minder familie van elkaar voelen. Een ouder-kind band gaat over liefde, betrouwbaarheid en veiligheid en dus over meer dan alleen een genetische verbondenheid.

Bij draagmoederschap is het kind soms wel en soms niet genetisch verwant aan de draagmoeder. Ook als de draagmoeder niet genetisch verwant is aan het kind, heeft zij een belangrijke rol in de ontstaansgeschiedenis van het kind. Het is belangrijk dat het kind de ruimte krijgt om de draagmoeder ook een rol in diens leven te geven. Hetzelfde geldt voor de kinderen van de draagmoeder  Ook zij voelen zich misschien verbonden met het kind.

De plek van de eiceldonor

Een donorkind heeft naast het gezin en de familie waarin zij opgroeit, ook donormoeder. En waarschijnlijk ook halfbroers en -zussen. Haar biologische familie reikt verder dan het gezin waarin zij opgroeit.

Ook als de identiteit van de donor (nog) niet bekend is, -of de donor op afstand is- is het wel belangrijk dat zij een plek heeft in het gezin. Dat betekent dat er over de donor gepraat mag worden, en een kind vragen kan stellen waarop zij eerlijk antwoord krijgt.

Zoeken naar goede woorden

Soms is het moeilijk om goede woorden te vinden. Wat is de rol van een draagmoeder in het leven van het kind. En de eiceldonor? Hoe verhouden zij zich tot de opvoedouders. 

Kinderen vinden dit vaak minder ingewikkeld dan volwassenen. Een kind kan heel helder zeggen hoe het voor haar is. Zij kan bijvoorbeeld makkelijk twee vaders of moeders hebben, die allebei even echt zijn. Ook als een draagmoeder of eiceldonor ergens anders wonen.

De woorden die gebruikt worden voor traditionele familierelaties zijn in gezinnen na draagmoederschap niet altijd toereikend. Dat laat zien dat de grenzen van ‘wie is familie’ verschuiven. Dat voelt misschien onwennig, maar door er open met elkaar over te spreken, kan de donor steeds meer bij het gezin gaan horen. En kinderen helpen daarbij als de openheid er is.

Afbeelding
draagmoeder en gezin
FacebookTwitter