Afbeelding
Hoelang duurt een draagmoederschapstraject?
Inleiding
Veel mensen willen weten hoe lang een draagmoederschapstraject ongeveer duurt. Daar is geen eenvoudig antwoord op te geven, omdat ieder traject anders verloopt. De duur hangt af van jullie situatie, de keuzes die worden gemaakt en de wachttijden bij betrokken professionals en organisaties.
Met de tijdlijn hieronder krijg je een globaal beeld van de verschillende stappen in het traject. Draagmoederschap begint vaak al lang vóór een zwangerschap en loopt door tot na de geboorte van een kind. Per stap zie je een indicatie van de minimale duur. Sommige stappen duren in de praktijk korter, andere juist langer.
Onder het schema lees je per stap meer uitleg en vind je links naar verdiepende informatie op deze website. Je kunt de tijdlijn ook downloaden als pdf.
De genoemde termijnen zijn alleen bedoeld als indicatie. Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Als de wetgeving verandert, kan ook de invulling van sommige stappen veranderen.
Je kan het schema van de tijdlijn downloaden als PDF.
De verschillende stappen
1. Zoeken van draagmoeder, donor of wensouder en oriënteren op gezinsvorm
Voor sommige mensen is het al snel duidelijk: zij hebben een kinderwens en draagmoederschap voelt als de passende weg naar ouderschap. Voor anderen gaat daar een langer proces van oriëntatie en afweging aan vooraf. Bijvoorbeeld omdat nog niet zeker is of er een kinderwens is, of omdat nog onderzocht wordt welke vorm van ouderschap het beste past.
Naast draagmoederschap zijn er nog andere vormen van ouderschap. Ook intentioneel co-ouderschap, pleegzorg, adoptie, donorconceptie of een kindvrij leven kunnen passende keuzes zijn. Het is belangrijk om de tijd te nemen om te onderzoeken wat bij jou of jullie past.
Als de keuze voor draagmoederschap is gemaakt, verschilt de duur van deze fase sterk per situatie. Sommige mensen vinden relatief snel een draagmoeder, terwijl dit voor anderen lang duurt of uiteindelijk niet lukt. Op onze website vind je tips voor het zoeken naar een draagmoeder.
Heb je daarnaast ook een eiceldonor nodig, dan is het belangrijk om goed na te denken over wie die rol kan vervullen. Ook het vinden van een eiceldonor kan tijd kosten. Kijk voor meer informatie bij de veelgestelde vragen en op donorconceptie.nl over aandachtspunten bij eiceldonatie.
Wie behoefte heeft aan ondersteuning tijdens deze fase, kan een counselor inschakelen.
2. Kennismaken
Als jullie elkaar hebben gevonden, is het belangrijk dat wensouder(s), draagouder(s) en een eventuele donor elkaar goed leren kennen. Dat vraagt tijd en aandacht. Als er een kind wordt geboren, blijven jullie immers via dat kind met elkaar verbonden.
In deze fase draait het om het opbouwen van vertrouwen en het voeren van open gesprekken. Vaak zijn ook gezinsleden, familieleden en vrienden hierbij betrokken. Het is daarom goed om ook hen stap voor stap mee te nemen in het proces.
Om elkaar echt goed te leren kennen, is meestal minimaal zes maanden nodig ongeveer. Afhankelijk van hoe vaak jullie elkaar zien en hoeveel ruimte er is om ervaringen samen op te doen, kan deze fase ook langer duren. Veel mensen nemen hier minimaal een jaar voor, zodat zij elkaar ook meemaken tijdens verschillende momenten in het jaar, zoals verjaardagen en feestdagen.
Als er ook een eiceldonor betrokken is, is het belangrijk om diegene in deze fase mee te nemen.
Neem in deze periode de tijd die nodig is. Het is belangrijk dat alle betrokkenen zich goed voelen bij het tempo. Vermijd overhaaste beslissingen. Ook bij internationaal draagmoederschap en eventuele eiceldonatie is het verstandig om jullie eigen tempo te volgen. Deze fase loopt vaak geleidelijk over in de voorbereidende stap, als jullie besluiten samen verder te gaan.
Tips voor gesprekken in deze fase vind je op de pagina Wensouders en draagouders in gesprek. Daar staan ook hulpmiddelen die je tijdens deze gesprekken kunt gebruiken, zodat belangrijke onderwerpen aan bod komen.
3. Voorbereiding
In deze fase verzamelen jullie informatie en nemen jullie besluiten over verschillende onderdelen van het draagmoederschapstraject. Je kunt deze fase zien als het leggen van het fundament voor een zorgvuldig en goed voorbereid proces.
Het is verstandig om je in deze fase te laten begeleiden door een counselen met ervaring in draagmoederschap. De counselingsgesprekken lopen vaak door in meerdere fasen van het traject en soms zelfs tot na de bevalling.
Een zwangerschap en bevalling brengen medische risico’s met zich mee voor de draagmoeder. Die risico’s hangen onder meer samen met haar medische voorgeschiedenis, bijvoorbeeld of zij eerder is bevallen, nog nooit is bevallen, medicatie gebruikt of onder behandeling is bij een arts. Daarom is het belangrijk om je goed te laten voorlichten door een verloskundige, gynaecoloog of andere behandelend arts over de medische risico’s van zwangerschap en bevalling bij draagmoederschap.
Ook is het belangrijk om alle betrokkenen te laten screenen op soa’s en infectieziekten. Als er een behandeling plaatsvindt in een kliniek, gebeurt dit meestal daar. Wordt de draagmoeder zwanger via zelfinseminatie, dan is testen ook van belang. Lees meer op de pagina over medische aspecten van draagmoederschap.
Daarnaast moet er in deze fase juridisch veel geregeld worden. Laat je daarom goed voorlichten en begeleiden door familierechtadvocaten die gespecialiseerd zijn in draagmoederschap. Het is belangrijk dat iedere betrokkene een eigen advocaat heeft. Samen stellen jullie de draagmoederovereenkomst op en, als dat van toepassing is, ook een donorovereenkomst. Pas wanneer iedereen het eens is over de inhoud en alle partijen hebben getekend, kunnen jullie verder naar de volgende stap. Lees meer op de pagina over Draagmoederschap en de wet.
Soms moeten er ook nog praktische zaken worden geregeld, zoals verzekeringen, een testament en de keuze voor een passende zorgverzekering.
Is er in deze fase geen behandeling in een kliniek nodig, reken dan op minimaal zes maanden voorbereiding.
3a. Voorbereiding ziekenhuis of kliniek
Soms is medische hulp nodig om een zwangerschap tot stand te brengen. In dat geval komen wensouder(s) en draagouder(s) terecht bij een fertiliteitskliniek of ziekenhuis. In Nederland zijn er twee klinieken die helpen bij draagmoederschap:
Amsterdam UMC Nij Geertgen
In deze fase vinden medische onderzoeken, screening en counseling plaats voor alle betrokkenen: de wensouder(s), draagouder(s) en een eventuele eiceldonor. Ook de risico's van de behandelingen, zwangerschap en bevalling zal met jullie besproken worden. Lees meer over medische aspecten bij draagmoederschap.
Daarnaast is juridische begeleiding nodig. Die loopt niet via het ziekenhuis, maar wel parallel aan het medische traject. Het is belangrijk dat iedere betrokkene een eigen familierechtadvocaat heeft die gespecialiseerd is in draagmoederschap. Samen stellen jullie de benodigde overeenkomsten op. Pas wanneer iedereen akkoord is en alle documenten zijn ondertekend, kan de behandeling starten.
Deze voorbereidende fase duurt meestal minimaal negen maanden. Wachttijden en de persoonlijke situatie van alle betrokkenen kunnen ervoor zorgen dat het traject langer duurt.
4. Zwanger worden
Begin pas met proberen zwanger te worden als alle betrokkenen daarmee instemmen, de praktische zaken zijn geregeld, de counselingsgesprekken in deze fase zijn afgerond en de draagmoederovereenkomst is ondertekend.
Hoe lang deze fase duurt, verschilt sterk per situatie. Soms lukt het al bij een eerste poging, maar voor veel mensen zijn meerdere pogingen of maanden nodig voordat een zwangerschap tot stand komt. Ook kunnen er complicaties optreden, en het is mogelijk dat een zwangerschap uiteindelijk uitblijft. Daarom is vooraf niet te zeggen hoe lang deze stap voor jullie zal duren.
Lees meer over zwangerschap in de eerste 12 weken.
5. Zwangerschap
Een zwangerschap duurt gemiddeld 40 weken. De meeste kinderen worden geboren tussen 37 en 42 weken zwangerschapsduur. Lees meer over de zwangerschap bij draagmoederschap.
6. Bevalling – kraamperiode
Als een zwangerschap, bevalling en kraamperiode zonder problemen verloopt duurt de kraamperiode 6 weken. Bij complicaties kan dit langer zijn. Lees meer over bevalling bij draagmoederschap.
7. Procedure rechtbank:
Hoe lang de juridische procedure duurt is helemaal afhankelijk van welke juridische en administratieve processen er nodig zijn om het juridisch ouderschap over te dragen. Ook ben je afhankelijk van de wachttijd bij de rechtbank(en) waar je zaak wordt voorgelegd. Reken erop dat deze stap tenminste 1,5 tot 2 jaar na de geboorte van het kind kan duren. Lees meet over wet en draagmoederschap.
8. Voor altijd
Als er een kind wordt geboren via draagmoederschap, blijven wensouders, draagouders en een eventuele donor op een bijzondere manier met elkaar verbonden. Door het juridisch ouderschap over te dragen, wordt vastgelegd wie beslissingen mag nemen over het kind en wie verantwoordelijk is voor de verzorging en opvoeding.
Voor een kind is het daarnaast belangrijk dat het toegang heeft tot informatie over de eigen afstamming en ontstaansgeschiedenis. Dit is een recht (artikel 7 en artikel 21 van het Verdrag inzake de rechten van het kind). Ook is het van belang dat een kind, op een manier die past bij zijn of haar leeftijd en ontwikkeling, een relatie kan opbouwen met de mensen die daarin een belangrijke rol spelen. Dat ondersteunt de identiteitsontwikkeling van het kind en legt een basis voor een veilige hechting.
Daarom is het belangrijk dat wensouders, draagouders en een eventuele donor samen zorgen dat deze informatie bewaard blijft en later toegankelijk is voor het kind.
De onderlinge relaties ontwikkelen zich bovendien in de loop van de tijd. Een kind groeit op, gaat vragen stellen, ontwikkelt een eigen karakter en kan in verschillende levensfasen nieuwe behoeften hebben. Dat vraagt om openheid, zorgvuldigheid en bereidheid om met elkaar in gesprek te blijven.
Draagmoederschap is daarom niet iets tijdelijks. De betekenis ervan blijft vaak een rol spelen in het leven van het kind en van alle betrokkenen. Lees meer op de pagina over gezin na draagmoederschap.
Delen op:
Afbeelding
