Spreekbeurt over draagmoederschap? Tips, info & plaatjes!

Inleiding

Wat leuk dat je een spreekbeurt wilt houden over draagmoederschap.  

Op deze website is van alles over dit onderwerp te vinden. Om je alvast op weg te helpen met je spreekbeurt voorbereiding, hebben we hieronder een aantal veelgestelde vragen beantwoord.

Vind je de plaatjes op deze site handig om iets uit te leggen? Je mag ze gerust gebruiken voor je presentatie. Je kan ze downloaden als PDF.

Wil je iets weten en kun je het niet vinden op deze website? Neem dan contact op met één van de organisaties die meedoen aan dit informatiepunt:  

• Stichting Zwanger Voor Een Ander - Hier zijn veel mensen die als draagmoeder of wensouder ervaring hebben.
• Fiom - Hier kan je vragen stellen over donoren, en hoe het gaat als donoren en donorkinderen elkaar ontmoeten.
• Stichting Meer dan Gewenst - Hier kan je vragen stellen over opgroeien in een gezin met twee moeders of twee vaders. 

Waarom houd je een spreekbeurt over draagmoederschap?

Vertel waarom je dit onderwerp hebt gekozen. Je kan dat doen met onderstaande vragen. Kijk wat voor jou geldt. 

Ben je zelf een kind geboren met hulp van een draagmoeder? 

• Je kunt uitleggen waarom je geboren bent met hulp van een draagmoeder
• Waarom vind je het belangrijk om er iets over te vertellen?
• Wat vind je leuke vragen of wat vind je juist stomme vragen?
• Wat vind je belangrijk dat mensen weten over draagmoederschap? 

Ken je iemand die geboren is met hulp van een draagmoeder? 

• Hoe ken je die persoon?
• Wat dacht je toen je ervan hoorde?
• Wat vind je belangrijk dat mensen weten over draagmoederschap? 

Is je moeder draagmoeder voor andere mensen geweest? 

• Waarom was je moeder draagmoeder voor die mensen?
• Wat vind je belangrijk dat mensen daarover weten?
• Wat vindt je leuke vragen om te krijgen en wat juist stomme vragen?
• Wat vind je belangrijk dat mensen weten over draagmoederschap? 

Ken je iemand die draagmoeder is? 

• Hoe ken je die persoon?
• Wat dacht je toen je ervan hoorde?
• Wat vind je belangrijk dat mensen weten over draagmoederschap? 

Of vind je het onderwerp gewoon interessant? 

• Wanneer hoorde je er voor het eerst over?
• Wat vind je belangrijk dat mensen weten over draagmoederschap? 

Wat is draagmoederschap?

We spreken van draagmoederschap als een vrouw zwanger wordt van een kind voor andere mensen. Maar hoe werkt dat dan? Voordat we dat kunnen uitleggen is het belangrijk om antwoord te geven op de volgende vragen: 

1. Wie zijn wensouders?
2. Wie is een draagmoeder?
3. Wie zijn ouders?
4. Wat is een genetische band? 

1. Wie zijn wensouders?

Mensen die graag kinderen willen noem je wensouders. De meeste mensen kunnen zelf zwanger worden. Helaas zijn er ook mensen waarbij dat niet makkelijk gaat. 

Er zijn wensouders die zelf niet zwanger kunnen zijn. Dit kan bijvoorbeeld omdat… 

• …ze geen baarmoeder hebben. Een baarmoeder is een orgaan waarin een kind tijdens de zwangerschap beschermd wordt en kan groeien tot het groot genoeg is om geboren te worden.
  • ...sommige mensen worden geboren zonder baarmoeder.
  • ...soms is de baarmoeder verwijderd om iemand weer beter te maken.
• ...ze een zieke baarmoeder hebben.
• …een zwangerschap gevaarlijk voor ze is omdat ze een bepaalde ziekte hebben. 

2. Wie is een draagmoeder?

Als wensouders toch graag kinderen willen, kunnen ze vragen of iemand anders hen wil helpen. Die zou zwanger kunnen worden van hun kind. Zij draagt het kind van de wensouders tijdens de zwangerschap. Zo iemand noemen we een draagmoeder.  

Na de geboorte gaat het kind bij de wensouders wonen. Zij zijn de ouders van het kind. Zij zorgen voor het kind. Het kind woont dus niet bij de draagmoeder (of eiceldonor).  

3. Wie zijn ouders?

Dat zijn de mensen die verantwoordelijk zijn voor de zorg voor jou. 

Voor kinderen zijn vaak hun ouders: 

• Van wie zij houden
• Die ze heel goed kennen
• Met wie ze zich vertrouwd voelen 

4. Wat is een genetische band?

Genetische informatie bepaalt jouw eigenschappen. Bijvoorbeeld waarom je juist bruine, blauwe of juist groene ogen hebt. Deze genetisch informatie zit in de cellen van je lichaam.  

• Hoe kom je aan deze genetisch informatie? 

Dit krijg je mee op het moment dat de zaadcel de eicel bevrucht.  

• De eicel draagt de helft van het genetische materiaal van de vrouw van wie de eicel komt.
• De zaadcel bevat de helft van het genetische materiaal van de man van wie de zaadcel komt.   

Tijdens het samensmelten van de eicel en zaadcel (bevruchting) smelt ook de genetische informatie samen. Er ontstaat dan een embryo.  

In een baarmoeder kan het embryo groeien tot een kind. Het kind heeft dan de helft genen van de vrouw van de eicel en de helft van de man van de zaadcel. Het kind heeft een genetische band met de vrouw van de eicel en de man van de zaadcel.

Samenvattend: Wat is draagmoederschap?

Draagmoederschap is het traject dat wensouders samen met een draagmoeder doorlopen. De draagmoeder draagt dus het kind van de wensouders voor hen. Na de geboorte gaat het kind bij de wensouders wonen. Zij zorgen voor het kind. Zij zijn dan de ouders van het kind.  

De draagmoeder en haar gezin blijven wel belangrijk voor het kind. Zij zijn onderdeel van waar het kind vandaan komt.  

Het kind kan een genetische band hebben met de ouders of met de draagmoeder of eiceldonor en één van de ouders. Hoe dat precies zit vertellen we in het antwoord van de volgende vraag. 

Welke soorten draagmoederschap zijn er?

Dat wordt bepaald door welke eicel of zaadcel gebruikt is bij de zwangerschap. Er zijn 4 verschillende soorten draagmoederschap.

Als je zelf geboren bent met hulp van een draagmoeder kun je de klas uitleggen hoe het bij jou zit. Als je moeder draagmoeder is kan je uitleggen hoe het bij het kind zit waarvan je moeder zwanger is of was. Maar als je dat niet wilt vertellen is dat natuurlijk ook helemaal goed. 

1e soort: de draagmoeder is zwanger van de eicel van de wensmoeder

Deze manier kan gebruikt worden wanneer een man en een vrouw zelf zaadcellen en eicellen hebben die gebruikt kunnen worden voor de zwangerschap. In een laboratorium ontstaat er uit hun eicel en hun zaadcel een embryo. Dat embryo wordt bij de draagmoeder in de baarmoeder ingebracht, zodat ze daarvan zwanger kan worden. Als kind heb je dan een genetisch band met je moeder en vader. 

2e soort: de draagmoeder is zwanger van haar eigen eicel.  

Soms hebben wensouders zelf geen eicellen of zaadcellen. Dan kunnen ze iemand anders vragen of zij eicellen of zaadcellen zouden willen geven. Een vrouw die eicellen doneert, is een eiceldonor. Iemand die zaad doneert is een zaaddonor. Als de hulp van een draagmoeder en eiceldonor nodig is kan de draagmoeder zwanger worden van haar eigen eicel: 

Dan heb je als kind een genetische band met je draagmoeder en je vader. 

3e soort: de draagmoeder is zwanger van de eicel van de eiceldonor. 

Naast de hulp van een draagmoeder wordt de hulp van een eiceldonor gevraagd. 

Dan heb je als kind een genetische band met je vader en je eiceldonor. 

Als je meer wil vertellen over doneren van zaadcellen en eicellen, kijk dan bij Spreekbeurt houden over donorkind zijn.  

4e soort: de draagmoeder is zwanger van de eicel van de wensmoeder en zaadcel van een zaaddonor 

Bij de de 4e soort: waarbij de draagmoeder zwanger is geworden van de eicel van je moeder en zaad van een zaaddonor dan heb je een genetische band met je moeder en je zaaddonor. 

Als je meer wil vertellen over doneren van zaadcellen en eicellen, kijk dan bij Spreekbeurt houden over donorkind zijn.  

Waarom wordt iemand draagmoeder?

De meeste vrouwen worden draagmoeder omdat ze graag iemand willen helpen die zonder hulp geen kinderen kan krijgen. Ze hebben zelf meegemaakt hoe mooi het is om een kind te krijgen. Dit gunnen ze andere mensen ook. 

Sommige vrouwen vinden het bijzonder om zwanger te zijn. Maar zelf willen ze niet nog een kind. Als ze andere mensen helpen hun kind te dragen kunnen ze zelf nog een keer een zwangerschap meemaken. 

Soms maakt een draagmoeder de ziekte van een wensmoeder van dichtbij mee. De wensmoeder verliest door de ziekte de mogelijkheid om zelf zwanger te worden. Dit kan een draagmoeder ook motiveren om deze wensmoeder te helpen.  

Er zijn waarschijnlijk nog meer redenen op te noemen om iemand te helpen als draagmoeder. 

Maakt het uit van wie de eicel of zaadcel komt?

Ja en nee. 

Ja, het maakt uit. 

Je lijkt op de mensen waar de eicel en zaadcel van komen, waaruit jij bent ontstaan. Dat betekent dat jullie dezelfde eigenschappen kunnen hebben. Jullie hebben bijvoorbeeld allebei bruine ogen. Maar het kan ook zijn dat jullie van dezelfde dingen houden of hetzelfde reageren. Je houdt bijvoorbeeld allebei van voetballen en wordt allebei boos van onrecht tegen dieren. Deze eigenschappen liggen opgeslagen in het genetisch materiaal. Je hebt een genetische band. Wil je meer weten over een genetische band, lees dan het antwoord op de vraag: wat is een genetische band? 

Nee, het maakt niet uit.

Als kind kan je opgroeien bij andere mensen dan die van de eicel en zaadcel waaruit je bent ontstaan. De mensen bij wie je opgroeit zijn jouw ouders. Ouders zijn mensen die verantwoordelijk zijn voor jou. Je ouders zijn de mensen die je goed kent en waarvan je houdt. Zie ook: Wie zijn je ouders?

Er zijn meerdere situaties mogelijk waarbij kinderen opgroeien bij ouders die niet degene zijn uit wiens eicel een zaadcel jij bent ontstaan. Bijvoorbeeld: 

• Kinderen die geadopteerd zijn
• Kinderen die opgroeien bij een pleeggezin
• Kinderen die geboren zijn met hulp van een zaaddonor of eiceldonor

In al deze situaties is het belangrijk dat ouders eerlijk zijn over met wie je een genetische band hebt. Het is belangrijk dat je deze mensen kunt leren kennen als jij dat wilt. 

Maakt het uit of je een genetische band hebt met je draagmoeder?

Nee dat maakt niet uit.  

Als jullie een genetische band hebben kan het zijn dat je eigenschappen van jezelf herkent in haar en misschien ook in haar kinderen. Dat kan fijn zijn.   

Maar ook als je geen genetische band met haar hebt, heeft ze een belangrijke rol in jouw leven. Ze is onderdeel van wie jij bent.  

Hoe noem ik mijn draagmoeder?

Dat bepaal jij. Alleen jij kunt zeggen wat ze is. Is ze je (tweede) moeder, een speciale tante of gewoon je draagmoeder? Kies een naam die voor jou goed voelt.  

Heb je een naam gekozen dan zit je daar niet aan vast. Misschien verandert je gevoel wel als je ouder wordt en past een andere benaming daar veel beter bij.  

Mag je je draagmoeder zien?

Het is juist heel goed om je draagmoeder te leren kennen. Dan kun je vragen aan haar stellen die je misschien niet aan je ouders kunt stellen.  

Soms kan het moelijker zijn, omdat je draagmoeder ver weg woont. Misschien is het wel mogelijk bijvoorbeeld met haar te videobellen. Je ouders kunnen je daarbij helpen. 

Is het belangrijk dat je je draagmoeder kent?

Ook al wonen kinderen niet bij hun draagmoeder ze denken wel aan haar. Ze kunnen ook vragen hebben over haar: 

• Wat was haar reden om draagmoeder te zijn? 
• Hoe was het voor haar om zwanger van jou te zijn? 
• Als je een genetische band hebt, kun je je afvragen of je op haar lijkt.
• Misschien heeft zij wel kinderen en ben je ook nieuwsgierig naar hen. 

Sommige kinderen denken veel aan hun draagmoeder, andere weinig. Sommige stellen veel vragen, andere hebben die vragen niet, of pas als ze veel ouder zijn.  Er zijn dus heel veel verschillen tussen kinderen geboren met hulp van een draagmoeder. Om vragen te kunnen beantwoorden is het belangrijk dat kinderen hun draagmoeder kennen. 

Als je zelf geboren bent met hulp van een draagmoeder, kun je iets vertellen over hoe jij dat vindt. Je kan vertellen hoe vaak je je draagmoeder ziet of spreekt. 

Hoe voelt het als jouw moeder draagmoeder is voor iemand?

Als jouw moeder draagmoeder is geweest voor andere mensen, kun je iets vertellen over hoe jij dat vindt. Je kan ook vertellen over of je contact hebt met het kind dat geboren is. 

Veel kinderen vinden het leuk als hun moeder draagmoeder is. Soms kan het ook vragen oproepen.  

• Wie gaat voor het kind zorgen?
• Zijn dat wel lieve mensen?
• Waar gaat het kind slapen?
• Lijk ik op het kind?
• Mag ik met het kind spelen?  

Is het kind wat geboren wordt jouw broertje of jouw zusje?

Je kunt vertellen wat het kind dat geboren is, voor jou betekent. Daarbij mag je zelf bedenken welk woord je gebruikt. Je hoeft niet het woord te gebruiken dat jouw ouders gebruiken. Jij mag zelf bepalen wat het kind voor jou betekent. Kies daarbij het woord dat voor jou goed voelt, bijvoorbeeld: 

• Bonus broertje
• Speciaal nichtje
• Halfzusje
• Broertje
• ........ jouw eigen woord 

Hoelang bestaat draagmoederschap al?

Al heel lang worden er kinderen geboren met hulp van een draagmoeder. Het is niet duidelijk wanneer het eerste kind geboren is met hulp van een draagmoeder.  

Toen mensen nog niet naar de dokter konden als het niet lukte om zwanger te worden, werden draagmoeders zwanger van hun eigen eicel.  

Toen dokters behandelingen uitvonden om mensen te helpen om zwanger te worden, konden draagmoeders ook zwanger worden van de eicel van de wensmoeder. Deze behandeling heet IVF. In 1984 werd er voor het eerst een baby geboren met hulp van een draagmoeder met de eicel van de wensmoeder. Dat was in de Verenigde Staten. 

Hoeveel kinderen zijn er in Nederland geboren met hulp van een draagmoeder?

We weten niet hoeveel kinderen er in Nederland geboren zijn met de hulp van een draagmoeder. Dit wordt nu nog niet bijgehouden in ons land. 

Draagmoederschap en kinderrechten

In 1989 is er een kinderrechtenverdrag gemaakt door de Verenigde Naties. Hierin zijn de afspraken over de rechten van kinderen tot 18 jaar vastgelegd. Bijna alle landen hebben dit verdrag ondertekend, Nederland ook.  

Voor kinderen die geboren zijn met draagmoederschap is een aantal artikelen extra belangrijk: 

Artikel 3- Jouw belang gaat voor alles

Als er beslissingen over jou worden genomen, moet altijd worden gekeken naar wat voor jou het beste is. 

Dus wensouders, draagouders en mogelijk eiceldonor moeten samen afspraken maken die in belang zijn van het kind. Met het kind wordt bedoeld het kind wat geboren wordt maar ook de kinderen die er al zijn van wensouders, draagouders en mogelijk eiceldonoren.

Artikel 7 – Naam en nationaliteit 

Hierin staat dat als je geboren wordt, je een voornaam en een achternaam krijgt. Je ouders moeten jouw geboortedag en naam bij het gemeentehuis melden. Dan weet de overheid wie je bent en dat je bestaat. Je moet ook een nationaliteit krijgen. Dat betekent dat je bij een land hoort. 

Opgroeien doe je bij je ouders. Als je niet bij je ouders opgroeit, bijvoorbeeld als je geadopteerd bent of bij pleegouders woont, dan heb je wel het recht om te weten wie je ouders zijn. 

Voor kinderen geboren met hulp van een draagmoeder betekent dit dat zij het recht hebben om te weten wie hun draagmoeder is, ook al wonen ze niet bij de draagmoeder. 

Artikel 8 - Je hebt recht op je eigen identiteit

Je hebt het recht om je identiteit te beschermen, bijvoorbeeld je naam, waar je vandaan komt of wie je bent. 

Als jou niet wordt verteld dat je met hulp van een draagmoeder of eiceldonor geboren bent, kan dat iets doen met jouw identiteit; die kan dan anders worden, zonder dat je daar zelf voor hebt gekozen. Daarom is het belangrijk dat jou alle belangrijke dingen worden verteld die invloed kunnen hebben op jouw identiteit.

Artikel 17 - Je hebt recht op begrijpelijke informatie

Als kind heb je recht op informatie die belangrijk is voor jou. Deze informatie moet voor jou beschikbaar zijn zodat je begrijpt waar het over gaat.

Als kind geboren met hulp van een draagmoeder en mogelijke eiceldonor heb je recht om te weten wie deze mensen zijn, omdat dit belangrijk is voor jouw identiteit.

Op kinderrechten.nl lees je meer over kinderrechten in begrijpelijke taal.  

Vragen die je aan de klas kunt stellen

• Wat zou jij van een kind willen weten dat geboren is met hulp van een draagmoeder?
• Wat zou jij aan een draagmoeder willen vragen?
• Wat zou jij aan een kind vragen wiens moeder draagmoeder is? 

Tip: eindig je verhaal met een quiz of een leuke vraag. Bijvoorbeeld: Zou je later zelf draagmoeder willen worden? 

Stukje film

Als je een stukje film wil laten zien kijk dan ook eens naar draagmoederschap in het tv-programma De Faker op vakantie van Zapp: https://www.draagmoederschap.nl/onderzoek-media/de-faker-op-vakantie 

Heel veel succes met je spreekbeurt. Heb je nog goede tips voor andere kinderen, mail ze aan ons. Dan zetten wij ze erbij. Om ons te mailen kun je ons contactformulier gebruiken.